Układ chłodzenia odbiera ciepło z silnika i oddaje je do powietrza przez chłodnicę, a część tego ciepła ogrzewa wnętrze auta. Znajdziesz tu pompy wody, termostaty, węże, wentylatory, korki oraz paski i rolki napędzające osprzęt silnika.
W tym przewodniku: Korki chłodnicy, Nagrzewnice, Obudowy termostatu, Paski osprzętu silnika, Pompy wody, Rolki i napinacze paska, Sprzęgła wiskotyczne wentylatora, Termostaty, Wentylatory chłodnicy, Węże układu chłodzenia, Zbiorniki wyrównawcze i ich korki.
Korki chłodnicy
Co to jest: Korek chłodnicy utrzymuje w układzie nadciśnienie, które podnosi temperaturę wrzenia płynu. Ma zawór, który przy nadmiarze ciśnienia upuszcza płyn do zbiornika wyrównawczego.
Gdzie jest montowane: Na wlewie chłodnicy, w jej górnej części.
Objawy zużycia: Ubywanie płynu bez widocznego wycieku, wrzenie płynu, spękana uszczelka korka lub puchnące węże.
Ciekawostka: Nigdy nie odkręcaj korka na gorącym silniku — płyn pod ciśnieniem może gwałtownie wyrzucić wrzątek.
Nagrzewnice
Co to jest: Nagrzewnica to mała chłodnica, przez którą płynie gorący płyn z silnika, ogrzewając powietrze nawiewane do kabiny.
Gdzie jest montowane: Wewnątrz obudowy nawiewu, zwykle za deską rozdzielczą.
Objawy zużycia: Zimny nawiew mimo ciepłego silnika, słodkawy zapach w kabinie, parujące szyby, mokra wykładzina i ubywanie płynu.
Ciekawostka: Wymiana nagrzewnicy w wielu autach wymaga demontażu deski rozdzielczej, dlatego przy zimnym nawiewie najpierw sprawdź poziom płynu, odpowietrzenie układu i termostat.
Obudowy termostatu
Co to jest: Obudowa mieści termostat i stanowi króciec, do którego podłącza się wąż chłodnicy. Często ma też gniazdo czujnika temperatury.
Gdzie jest montowane: Przykręcona do głowicy lub bloku silnika, w miejscu wyjścia lub wejścia płynu chłodzącego.
Objawy zużycia: Wilgoć i osad płynu wokół uszczelki, pęknięcia plastiku lub skorodowana powierzchnia przylegania.
Ciekawostka: Plastikowe obudowy łatwo pękają przy zbyt mocnym dokręceniu śrub, dlatego dokręcaj je równomiernie i zawsze z nową uszczelką lub oringiem.
Paski osprzętu silnika
Co to jest: Pasek wielorowkowy przenosi napęd z wału korbowego na alternator, pompę wspomagania, sprężarkę klimatyzacji i często pompę wody.
Gdzie jest montowane: Z przodu silnika, na kołach pasowych osprzętu.
Objawy zużycia: Piszczenie przy rozruchu lub skręcaniu, pęknięcia na rowkach, wystrzępione krawędzie i ślizganie się paska.
Ciekawostka: W wielu amerykańskich autach schemat prowadzenia paska jest na naklejce pod maską — zrób zdjęcie przed demontażem, a przy wymianie sprawdź też rolki i napinacz.
Zobacz — paski osprzętu silnika
Pompy wody
Co to jest: Pompa wody wymusza krążenie płynu chłodzącego między silnikiem, chłodnicą i nagrzewnicą. Bez niej płyn stoi w miejscu, a silnik szybko się przegrzewa.
Gdzie jest montowane: Zwykle z przodu silnika, napędzana paskiem osprzętu, paskiem rozrządu lub łańcuchem rozrządu.
Objawy zużycia: Wyciek lub zaschnięte ślady płynu przy otworze kontrolnym, szum lub piszczenie łożyska, luz na kole pasowym i rosnąca temperatura silnika.
Ciekawostka: W niektórych silnikach V6 (np. Chrysler 2.7 czy Ford 3.5) pompa siedzi pod pokrywą rozrządu i napędza ją łańcuch, więc jej wymiana to praca przy rozrządzie, a nieszczelność może przepuszczać płyn do oleju.
Rolki i napinacze paska
Co to jest: Napinacz utrzymuje właściwy naciąg paska, a rolki prowadzące kierują go po odpowiedniej trasie. Oba elementy pracują na łożyskach.
Gdzie jest montowane: Z przodu silnika, w obiegu paska osprzętu lub rozrządu.
Objawy zużycia: Szum lub turkot łożyska, chybotanie rolki, drganie ramienia napinacza i piszczący lub spadający pasek.
Ciekawostka: Hałas łatwo zlokalizować na zdjętym pasku: zakręć każdą rolką ręką — zużyte łożysko szumi, ma opór lub luz.
Zobacz — rolki i napinacze paska
Sprzęgła wiskotyczne wentylatora
Co to jest: Sprzęgło wiskotyczne łączy mechaniczny wentylator z napędem i włącza go mocniej, gdy powietrze za chłodnicą jest gorące. Na zimnym silniku wentylator kręci się luźniej, co oszczędza moc i paliwo.
Gdzie jest montowane: Między kołem pasowym pompy wody (lub osobnym wspornikiem) a wentylatorem, za chłodnicą.
Objawy zużycia: Przegrzewanie na postoju i w korku, słaba praca klimatyzacji w upał albo ciągły głośny szum wentylatora.
Ciekawostka: Prosty test: przy wyłączonym, ciepłym silniku zakręć wentylatorem ręką — jeśli obraca się swobodnie kilka razy, sprzęgło najpewniej jest zużyte.
Zobacz — sprzęgła wiskotyczne wentylatora
Termostaty
Co to jest: Termostat to zawór, który otwiera przepływ do chłodnicy dopiero po nagrzaniu się silnika. Dzięki temu silnik szybciej osiąga temperaturę pracy i utrzymuje ją stabilnie.
Gdzie jest montowane: Na wylocie lub wlocie płynu z silnika, zwykle w obudowie, do której podłączony jest wąż chłodnicy.
Objawy zużycia: Zablokowany w pozycji otwartej daje zbyt niską temperaturę i słabe ogrzewanie, a zablokowany w pozycji zamkniętej powoduje szybkie przegrzewanie silnika.
Ciekawostka: Jazda bez termostatu to zły pomysł: silnik pracuje za zimno, rośnie zużycie paliwa, a komputer zwykle zapala kontrolkę z kodem P0128.
Wentylatory chłodnicy
Co to jest: Elektryczny wentylator przetłacza powietrze przez chłodnicę i skraplacz klimatyzacji, gdy samochód stoi lub jedzie wolno. Włącza go sterownik silnika albo czujnik temperatury.
Gdzie jest montowane: Za chłodnicą, w osłonie przykręconej do chłodnicy.
Objawy zużycia: Wentylator nie startuje przy wysokiej temperaturze, głośno pracuje lub wibruje, a silnik grzeje się w korku.
Ciekawostka: Zanim wymienisz wentylator, sprawdź bezpiecznik, przekaźnik i ewentualny moduł sterujący — to one często są przyczyną braku pracy.
Zobacz — wentylatory chłodnicy
Węże układu chłodzenia
Co to jest: Gumowe węże prowadzą płyn chłodzący między silnikiem, chłodnicą, nagrzewnicą i zbiornikiem wyrównawczym. Muszą wytrzymać wysoką temperaturę i ciśnienie.
Gdzie jest montowane: Między silnikiem a chłodnicą (górny i dolny wąż) oraz w obiegu nagrzewnicy przy grodzi.
Objawy zużycia: Pęknięcia, spuchnięte lub miękkie końcówki, wycieki przy opaskach i ubywanie płynu.
Ciekawostka: Stan węża najlepiej sprawdzić na zimnym silniku, ściskając go palcami: zbyt miękki lub chrzęszczący wąż kwalifikuje się do wymiany, nawet jeśli jeszcze nie cieknie.
Zobacz — węże układu chłodzenia
Zbiorniki wyrównawcze i ich korki
Co to jest: Zbiornik wyrównawczy przyjmuje nadmiar płynu, który rozszerza się przy nagrzaniu, i oddaje go po ostygnięciu. Na nim sprawdza się i uzupełnia poziom płynu.
Gdzie jest montowane: W komorze silnika, zwykle z boku przy chłodnicy lub na błotniku.
Objawy zużycia: Pęknięcia i wycieki z plastiku, zżółknięty, nieprzezroczysty zbiornik albo nieszczelny korek.
Ciekawostka: W wielu nowszych autach to zbiornik pracuje pod ciśnieniem i właśnie jego korek pełni rolę korka chłodnicy — wtedy ważne jest, by korek miał właściwe ciśnienie otwarcia.
Zobacz — zbiorniki wyrównawcze i ich korki
Gdzie dalej
- Katalog: układ chłodzenia — wybierz markę, model i generację auta.
- Dobór części po VIN — sprawdzimy dopasowanie do Twojego auta.
- Przewodnik po częściach — pozostałe układy.
Sprzedajemy części zamienne (aftermarket), nie oryginalne części producentów aut. Opisy mają charakter ogólny — dobór do konkretnego auta sprawdź po numerze OEM albo VIN.