Elektryka obejmuje czujniki, przełączniki, elementy zapłonu i podzespoły, którymi komputer silnika steruje pracą auta. Znajdziesz tu zamienniki czujników, cewek, świec, przewodów zapłonowych, stacyjek, rozruszników i zaworów sterowanych elektrycznie do aut amerykańskich.
W tym przewodniku: Cewki i aparaty zapłonowe, Czujniki ABS, Czujniki ciśnienia klimatyzacji, Czujniki ciśnienia oleju, Czujniki ciśnienia oleju skrzyni biegów, Czujniki ciśnienia paliwa, Czujniki ciśnienia w oponach (TPMS), Czujniki ciśnienia wspomagania, Czujniki MAP (ciśnienia w kolektorze ssącym), Czujniki położenia przepustnicy (TPS), Czujniki położenia wałka rozrządu, Czujniki położenia wału korbowego, Czujniki prędkości, Czujniki spalania stukowego, Czujniki temperatury cieczy chłodzącej, Czujniki temperatury głowicy, Czujniki temperatury oleju, Czujniki temperatury powietrza dolotowego, Elektrozawory (solenoidy), Moduły i przekaźniki wentylatora, Moduły sterujące pompą paliwa, Oporniki dmuchawy, Pompy paliwa, Pozycjonery skrzyni (włączniki położenia neutralnego), Przełączniki trybu napędu 4x4, Przepływomierze powietrza (MAF), Przerywacze kierunkowskazów, Przewody zapłonowe, Regulatory ciśnienia paliwa, Regulatory napięcia alternatora, Rozruszniki, Sondy lambda, Stacyjki i włączniki zapłonu, Świece zapłonowe, Świece żarowe, Synchronizatory wałka rozrządu, Taśmy kierownicy (clockspring), Włączniki świateł, Włączniki termiczne wentylatora chłodnicy, Włączniki wycieraczek, Wtryskiwacze paliwa, Zawory PCV (odmy), Zawory sterujące kolektora ssącego, Zawory wolnych obrotów (IAC).
Cewki i aparaty zapłonowe
Co to jest: Cewka zamienia napięcie akumulatora na wysokie napięcie potrzebne do przeskoku iskry na świecy. Aparat zapłonowy (rozdzielacz) w starszych silnikach rozdziela tę iskrę na kolejne cylindry.
Gdzie jest montowane: Cewki siedzą na świecach, w pakiecie przy silniku albo obok aparatu zapłonowego, który montuje się w bloku lub głowicy i napędza od wałka rozrządu.
Objawy zużycia: Wypadanie zapłonów, szarpanie przy przyspieszaniu, nierówna praca na wolnych obrotach i zapalona kontrolka silnika.
Ciekawostka: Przy cewkach montowanych na świecach prosty test to zamiana podejrzanej cewki z sąsiednim cylindrem: jeśli błąd wypadania zapłonu przeniesie się razem z nią, winna jest cewka.
Zobacz — cewki i aparaty zapłonowe
Czujniki ABS
Co to jest: Mierzą prędkość obrotową każdego koła, aby sterownik ABS mógł zapobiegać blokowaniu kół przy hamowaniu. Z ich sygnału korzysta też kontrola trakcji i stabilizacja toru jazdy.
Gdzie jest montowane: Przy piastach kół, w zwrotnicach lub – w starszych pickupach z ABS tylnej osi – w obudowie mostu.
Objawy zużycia: Kontrolka ABS, niedziałająca kontrola trakcji, pulsowanie pedału hamulca przy małej prędkości.
Ciekawostka: Często winny jest nie sam czujnik, lecz rdza pod nim lub na pierścieniu impulsowym – przed montażem nowego oczyść gniazdo, żeby zachować właściwą szczelinę.
Czujniki ciśnienia klimatyzacji
Co to jest: Kontrolują ciśnienie czynnika chłodniczego i włączają lub wyłączają sprężarkę, chroniąc ją przed pracą bez czynnika lub przy zbyt wysokim ciśnieniu.
Gdzie jest montowane: Na przewodach klimatyzacji, na osuszaczu lub akumulatorze czynnika w komorze silnika.
Objawy zużycia: Sprężarka nie włącza się mimo naładowanej instalacji albo włącza się i wyłącza zbyt często.
Ciekawostka: Wiele takich czujników siedzi na zaworze, więc można je wymienić bez odsysania czynnika – sprawdź to przed wizytą w serwisie klimatyzacji.
Zobacz — czujniki ciśnienia klimatyzacji
Czujniki ciśnienia oleju
Co to jest: Mierzą ciśnienie oleju w silniku i przekazują je na wskaźnik lub kontrolkę. Ostrzegają przed spadkiem smarowania, który może zniszczyć silnik.
Gdzie jest montowane: Wkręcone w blok silnika, zwykle w pobliżu filtra oleju lub pompy oleju.
Objawy zużycia: Wskaźnik pokazuje zero albo skacze mimo prawidłowej pracy silnika, kontrolka miga, z okolicy czujnika sączy się olej.
Ciekawostka: Zanim uznasz, że silnik traci ciśnienie, sprawdź je manometrem mechanicznym – uszkodzony czujnik to znacznie częstsza przyczyna złych odczytów.
Zobacz — czujniki ciśnienia oleju
Czujniki ciśnienia oleju skrzyni biegów
Co to jest: Informują sterownik automatycznej skrzyni o ciśnieniu oleju w układzie hydraulicznym. Na tej podstawie skrzynia dobiera momenty i jakość zmiany biegów.
Gdzie jest montowane: W korpusie automatycznej skrzyni biegów, na bloku zaworowym lub obudowie.
Objawy zużycia: Szarpnięcia przy zmianie biegów, brak zmiany biegów, przejście skrzyni w tryb awaryjny.
Ciekawostka: W automatach Chryslera serii RE ciśnienie regulatora mierzy osobny czujnik, a jego usterka daje objawy łudząco podobne do poważnej awarii skrzyni.
Zobacz — czujniki ciśnienia oleju skrzyni biegów
Czujniki ciśnienia paliwa
Co to jest: Mierzą ciśnienie paliwa w listwie wtryskowej, aby sterownik mógł dawkować paliwo i regulować pracę pompy.
Gdzie jest montowane: Na listwie wtryskowej przy silniku lub na przewodzie paliwowym.
Objawy zużycia: Trudny rozruch, dławienie się przy przyspieszaniu, gaśnięcie silnika, kody błędów ciśnienia paliwa.
Ciekawostka: W układach bez przewodu powrotnego to właśnie ten czujnik decyduje, jak szybko kręci się pompa paliwa, więc jego usterka może udawać słabą pompę.
Zobacz — czujniki ciśnienia paliwa
Czujniki ciśnienia w oponach (TPMS)
Co to jest: Mierzą ciśnienie w każdej oponie i drogą radiową przesyłają je do auta, które ostrzega kierowcę o spadku ciśnienia.
Gdzie jest montowane: Wewnątrz koła, zwykle jako część zaworu opony.
Objawy zużycia: Kontrolka TPMS świeci mimo prawidłowego ciśnienia, brak odczytu z jednego koła – często po wyczerpaniu wbudowanej baterii.
Ciekawostka: Auta z rynku amerykańskiego zwykle pracują na innej częstotliwości TPMS niż europejskie, więc przy zakupie czujnika liczy się wersja rynkowa auta; po wymianie czujnik trzeba zwykle przyuczyć.
Zobacz — czujniki ciśnienia w oponach (tpms)
Czujniki ciśnienia wspomagania
Co to jest: Sygnalizują sterownikowi silnika wzrost ciśnienia we wspomaganiu przy mocnym skręcie kół. Komputer podnosi wtedy obroty, żeby silnik nie zgasł.
Gdzie jest montowane: Na przewodzie wysokiego ciśnienia lub na pompie wspomagania.
Objawy zużycia: Silnik przygasa lub gaśnie przy skręcaniu kół na postoju, z czujnika wycieka płyn.
Ciekawostka: Gaśnięcie silnika podczas parkowania to typowy objaw tego czujnika, a nie zawsze usterki pompy wspomagania.
Zobacz — czujniki ciśnienia wspomagania
Czujniki MAP (ciśnienia w kolektorze ssącym)
Co to jest: Mierzą podciśnienie w kolektorze ssącym, z którego sterownik wylicza obciążenie silnika i dawkę paliwa.
Gdzie jest montowane: Na kolektorze ssącym lub przepustnicy, czasem na grodzi i połączone z kolektorem wężykiem.
Objawy zużycia: Zwiększone spalanie, czarny dym, szarpanie, nierówne wolne obroty, kontrolka silnika.
Ciekawostka: Zanim wymienisz czujnik, sprawdź wężyk podciśnienia – pęknięty lub zsunięty daje te same objawy.
Zobacz — czujniki map (ciśnienia w kolektorze ssącym)
Czujniki położenia przepustnicy (TPS)
Co to jest: Informują sterownik, jak mocno otwarta jest przepustnica, czyli jak mocno kierowca wciska gaz. Na tej podstawie dobierana jest dawka paliwa, a w automatach także moment zmiany biegów.
Gdzie jest montowane: Na korpusie przepustnicy, na osi jej klapy.
Objawy zużycia: Szarpanie lub „dziura” przy dodawaniu gazu, nierówne obroty, nieprawidłowa zmiana biegów w automacie.
Ciekawostka: W nowszych autach z elektroniczną przepustnicą czujnik bywa zintegrowany z jej korpusem i nie da się go wymienić osobno.
Zobacz — czujniki położenia przepustnicy (tps)
Czujniki położenia wałka rozrządu
Co to jest: Podają sterownikowi położenie wałka rozrządu, dzięki czemu wie on, który cylinder jest w suwie sprężania. To podstawa sterowania wtryskiem i zapłonem.
Gdzie jest montowane: Na głowicy, pokrywie rozrządu lub w synchronizatorze w miejscu dawnego aparatu zapłonowego.
Objawy zużycia: Trudny rozruch, gaśnięcie, szarpanie, kod błędu P0340 lub pokrewny.
Ciekawostka: Czujnik wałka i czujnik wału korbowego pracują w parze – gdy sterownik zgłasza brak korelacji między nimi, sprawdź też stan rozrządu.
Zobacz — czujniki położenia wałka rozrządu
Czujniki położenia wału korbowego
Co to jest: Mierzą położenie i prędkość obrotową wału korbowego. Bez tego sygnału silnik nie odpali, bo sterownik nie wie, kiedy podać iskrę i paliwo.
Gdzie jest montowane: W bloku silnika lub na obudowie sprzęgła/skrzyni, przy kole zamachowym albo kole pasowym wału.
Objawy zużycia: Silnik kręci, ale nie zapala; gaśnie po rozgrzaniu i odpala dopiero po ostygnięciu; obrotomierz nie działa.
Ciekawostka: Niektóre czujniki do silników Chryslera mają na czole papierową podkładkę ustalającą szczelinę – nie zdejmuj jej przed montażem.
Zobacz — czujniki położenia wału korbowego
Czujniki prędkości
Co to jest: Mierzą prędkość jazdy na podstawie obrotów wałka wyjściowego skrzyni lub reduktora. Z sygnału korzysta prędkościomierz, tempomat i sterownik skrzyni automatycznej.
Gdzie jest montowane: Na skrzyni biegów lub reduktorze, czasem w moście napędowym.
Objawy zużycia: Prędkościomierz nie działa lub skacze, tempomat się wyłącza, skrzynia automatyczna zmienia biegi nieprawidłowo.
Ciekawostka: Po zmianie rozmiaru opon prędkościomierz zaczyna przekłamywać – w starszych autach koryguje się to zębatką napędu czujnika, w nowszych programowaniem sterownika.
Czujniki spalania stukowego
Co to jest: Wyłapują drgania typowe dla spalania stukowego. Sterownik opóźnia wtedy zapłon, chroniąc tłoki i głowicę przed uszkodzeniem.
Gdzie jest montowane: Przykręcone do bloku silnika; w części silników V8, np. GM, pod kolektorem ssącym.
Objawy zużycia: Spadek mocy, większe spalanie, kontrolka silnika, metaliczne stukanie pod obciążeniem.
Ciekawostka: Czujnik musi być dokręcony właściwym momentem – za mocno lub za słabo przykręcony źle odczytuje drgania.
Zobacz — czujniki spalania stukowego
Czujniki temperatury cieczy chłodzącej
Co to jest: Mierzą temperaturę płynu chłodzącego. Sterownik używa jej do dawkowania paliwa przy zimnym silniku i włączania wentylatora, a wskaźnik pokazuje ją kierowcy.
Gdzie jest montowane: W głowicy, kolektorze ssącym lub obudowie termostatu, w kontakcie z płynem chłodzącym.
Objawy zużycia: Trudny rozruch, duże spalanie, czarny dym, wentylator nie włącza się lub pracuje cały czas, wskaźnik temperatury wariuje.
Ciekawostka: W wielu starszych autach są dwa czujniki: jeden dla wskaźnika, drugi dla sterownika – dobrze ustal, który z nich jest uszkodzony.
Zobacz — czujniki temperatury cieczy chłodzącej
Czujniki temperatury głowicy
Co to jest: Mierzą temperaturę metalu głowicy zamiast temperatury płynu. Stosowane m.in. w części silników Forda jako podstawowy czujnik temperatury silnika.
Gdzie jest montowane: Wkręcone bezpośrednio w głowicę cylindrów.
Objawy zużycia: Błędny odczyt temperatury, trudny rozruch, duże spalanie, przejście silnika w tryb awaryjny.
Ciekawostka: Ponieważ mierzą temperaturę metalu, wykrywają przegrzanie nawet wtedy, gdy z układu wyciekł płyn i zwykły czujnik nie ma czego mierzyć.
Zobacz — czujniki temperatury głowicy
Czujniki temperatury oleju
Co to jest: Mierzą temperaturę oleju silnikowego. Sterownik wykorzystuje ją m.in. do sterowania zmiennymi fazami rozrządu i oceny zużycia oleju.
Gdzie jest montowane: W bloku silnika, misce olejowej lub obudowie filtra oleju.
Objawy zużycia: Błędny odczyt na wskaźniku, kontrolka silnika, wyciek oleju przy czujniku.
Ciekawostka: W autach z wyliczanym okresem wymiany oleju uszkodzony czujnik może zaburzyć przypomnienie o serwisie.
Zobacz — czujniki temperatury oleju
Czujniki temperatury powietrza dolotowego
Co to jest: Mierzą temperaturę powietrza zasysanego do silnika. Zimne powietrze jest gęstsze, więc sterownik koryguje dawkę paliwa.
Gdzie jest montowane: W obudowie filtra powietrza, rurze dolotowej lub kolektorze ssącym; czasem w przepływomierzu.
Objawy zużycia: Nierówna praca, trudny rozruch, większe spalanie, kontrolka silnika.
Ciekawostka: W wielu autach czujnik jest częścią przepływomierza – sprawdź to, zanim zamówisz go osobno.
Zobacz — czujniki temperatury powietrza dolotowego
Elektrozawory (solenoidy)
Co to jest: Elektromagnetyczne zawory, które na polecenie sterownika otwierają lub zamykają przepływ oleju, paliwa, powietrza albo oparów. Najczęściej sterują zmianą biegów w automacie, fazami rozrządu lub odpowietrzaniem zbiornika paliwa.
Gdzie jest montowane: W skrzyni biegów, na silniku lub w układzie odpowietrzania zbiornika paliwa – zależnie od funkcji.
Objawy zużycia: Brak lub opóźniona zmiana biegów, tryb awaryjny skrzyni, nierówna praca silnika, kody błędów obwodu solenoidu.
Ciekawostka: Solenoidy skrzyni często zacinają się przez zanieczyszczony olej, dlatego przy ich wymianie warto wymienić też olej i filtr skrzyni.
Zobacz — elektrozawory (solenoidy)
Moduły i przekaźniki wentylatora
Co to jest: Sterują elektrycznym wentylatorem chłodnicy, włączając go lub regulując jego obroty na polecenie sterownika.
Gdzie jest montowane: Na osłonie wentylatora, w skrzynce przekaźników w komorze silnika lub przy chłodnicy.
Objawy zużycia: Wentylator nie włącza się, pracuje tylko na jednej prędkości lub nie wyłącza się po zgaszeniu silnika; silnik przegrzewa się w korku.
Ciekawostka: Zużyty silnik wentylatora pobiera zbyt duży prąd i potrafi spalić nowy moduł – sprawdź, czy wentylator obraca się lekko.
Zobacz — moduły i przekaźniki wentylatora
Moduły sterujące pompą paliwa
Co to jest: Elektroniczny sterownik, który zasila pompę paliwa i reguluje jej obroty na polecenie komputera silnika. Spotykany głównie w Fordach z układem paliwowym bez przewodu powrotnego.
Gdzie jest montowane: Zwykle na ramie lub pod nadwoziem, w okolicy zbiornika paliwa lub koła zapasowego.
Objawy zużycia: Silnik nie odpala lub gaśnie w czasie jazdy, przerywa pod obciążeniem, kody błędów obwodu pompy.
Ciekawostka: Moduł montowany pod autem często pada przez korozję na obudowie i złączu – przy wymianie zabezpiecz styki i sprawdź mocowanie.
Zobacz — moduły sterujące pompą paliwa
Oporniki dmuchawy
Co to jest: Zmieniają prędkość dmuchawy nawiewu, ograniczając prąd płynący do jej silnika.
Gdzie jest montowane: W obudowie nagrzewnicy, w strumieniu powietrza przy silniku dmuchawy, zwykle za schowkiem lub pod deską rozdzielczą.
Objawy zużycia: Dmuchawa działa tylko na najwyższym biegu albo niektóre prędkości nie działają.
Ciekawostka: Najwyższy bieg zwykle omija opornik, dlatego działa nawet przy spalonym oporniku; jeśli nowy opornik szybko pada, sprawdź silnik dmuchawy.
Pompy paliwa
Co to jest: Elektryczne pompy, które tłoczą paliwo ze zbiornika do listwy wtryskowej pod odpowiednim ciśnieniem.
Gdzie jest montowane: Najczęściej w zbiorniku paliwa, jako część modułu z czujnikiem poziomu paliwa.
Objawy zużycia: Trudny rozruch, spadek mocy przy obciążeniu, gaśnięcie, wycie dochodzące ze zbiornika.
Ciekawostka: Paliwo chłodzi pompę, więc częsta jazda na rezerwie skraca jej życie; przy wymianie zmień też filtr siatkowy na wlocie.
Pozycjonery skrzyni (włączniki położenia neutralnego)
Co to jest: Informują auto, w jakim położeniu jest dźwignia automatycznej skrzyni. Pozwalają uruchomić silnik tylko w P lub N i włączają światła cofania.
Gdzie jest montowane: Na obudowie automatycznej skrzyni biegów, przy wałku wybieraka lub przy dźwigni.
Objawy zużycia: Silnik nie odpala w P lub odpala tylko w N, nie świecą światła cofania, błędne wskazanie biegu na desce.
Ciekawostka: W wielu automatach Chryslera włącznik wkręca się w obudowę skrzyni, więc przy wykręcaniu może wyciec olej – przygotuj naczynie.
Zobacz — pozycjonery skrzyni (włączniki położenia neutralnego)
Przełączniki trybu napędu 4x4
Co to jest: Przełącznik, którym kierowca wybiera tryb napędu (2WD, 4WD, reduktor), lub czujnik informujący sterownik o włączonym trybie.
Gdzie jest montowane: Na desce rozdzielczej lub konsoli środkowej; czujnik położenia – na obudowie skrzyni rozdzielczej.
Objawy zużycia: Nie da się włączyć napędu 4x4 lub reduktora, kontrolki trybu migają albo pokazują zły tryb.
Ciekawostka: Mechanizm reduktora lubi regularne użycie – włączanie 4x4 co jakiś czas, także poza sezonem, zapobiega jego zastaniu.
Zobacz — przełączniki trybu napędu 4x4
Przepływomierze powietrza (MAF)
Co to jest: Mierzą ilość powietrza zasysanego przez silnik, na podstawie której sterownik dobiera dawkę paliwa.
Gdzie jest montowane: W rurze dolotowej między filtrem powietrza a przepustnicą.
Objawy zużycia: Szarpanie, spadek mocy, gaśnięcie po odpaleniu, nierówne wolne obroty, większe spalanie.
Ciekawostka: Elementu pomiarowego nie wolno dotykać; zabrudzony można czasem przywrócić do życia specjalnym preparatem do przepływomierzy, a nadmiernie nasączony filtr olejowy powietrza potrafi go zabrudzić.
Zobacz — przepływomierze powietrza (maf)
Przerywacze kierunkowskazów
Co to jest: Przekaźnik, który rytmicznie włącza i wyłącza kierunkowskazy oraz światła awaryjne.
Gdzie jest montowane: Pod deską rozdzielczą, przy kolumnie kierownicy lub w skrzynce bezpieczników.
Objawy zużycia: Kierunkowskazy nie migają, świecą ciągle lub migają za szybko.
Ciekawostka: Za szybkie miganie zwykle oznacza przepaloną żarówkę; po przejściu na żarówki LED potrzebny jest przerywacz przystosowany do LED.
Zobacz — przerywacze kierunkowskazów
Przewody zapłonowe
Co to jest: Doprowadzają wysokie napięcie z cewki lub aparatu zapłonowego do świec zapłonowych.
Gdzie jest montowane: Między cewką lub aparatem zapłonowym a świecami, wzdłuż silnika.
Objawy zużycia: Wypadanie zapłonów, szarpanie w wilgotną pogodę, trzaski lub iskrzenie widoczne w ciemności.
Ciekawostka: Wymieniaj cały komplet i prowadź przewody w oryginalnych uchwytach – przewody kolejnych cylindrów ułożone równolegle mogą indukować iskrę w sąsiednim, a dotykające kolektora wydechowego szybko się przepalają.
Regulatory ciśnienia paliwa
Co to jest: Utrzymują stałe ciśnienie paliwa w listwie wtryskowej, a nadmiar paliwa zawracają do zbiornika.
Gdzie jest montowane: Na listwie wtryskowej lub w module pompy w zbiorniku.
Objawy zużycia: Trudny rozruch po postoju, czarny dym, zapach paliwa, za duże lub za małe ciśnienie paliwa.
Ciekawostka: Jeśli w wężyku podciśnienia regulatora jest paliwo, przepuszcza jego membrana i regulator nadaje się do wymiany.
Zobacz — regulatory ciśnienia paliwa
Regulatory napięcia alternatora
Co to jest: Utrzymują stałe napięcie ładowania niezależnie od obrotów silnika, chroniąc akumulator i instalację przed niedoładowaniem i przeładowaniem.
Gdzie jest montowane: W alternatorze, na nim lub – w starszych autach – jako osobny moduł w komorze silnika.
Objawy zużycia: Kontrolka ładowania, rozładowany akumulator, przygasające lub zbyt jasne światła, przepalające się żarówki.
Ciekawostka: W wielu autach Chryslera napięcie ładowania reguluje komputer silnika, więc osobny regulator występuje głównie w starszych modelach.
Zobacz — regulatory napięcia alternatora
Rozruszniki
Co to jest: Silnik elektryczny, który obraca wałem korbowym przy uruchamianiu silnika, aż ten zacznie pracować samodzielnie.
Gdzie jest montowane: Przy połączeniu silnika ze skrzynią biegów, zazębiony z kołem zamachowym.
Objawy zużycia: Słychać tylko kliknięcie, rozrusznik kręci wolno, zgrzyta lub nie wyłącza się po odpaleniu.
Ciekawostka: Zanim wymienisz rozrusznik, sprawdź akumulator i przewody masowe – słaba masa daje identyczne objawy.
Sondy lambda
Co to jest: Mierzą zawartość tlenu w spalinach, dzięki czemu sterownik utrzymuje właściwy skład mieszanki. Sonda za katalizatorem kontroluje jego sprawność.
Gdzie jest montowane: W kolektorze wydechowym lub rurze wydechowej, przed katalizatorem i za nim.
Objawy zużycia: Większe spalanie, kontrolka silnika, nierówna praca, nieudany pomiar spalin.
Ciekawostka: Nowe sondy mają zwykle gwint pokryty pastą – nie dodawaj innych smarów, a w pobliżu sondy unikaj uszczelniaczy silikonowych, które ją zatruwają.
Stacyjki i włączniki zapłonu
Co to jest: Wkładka, do której wkłada się kluczyk, oraz elektryczny włącznik zapłonu, który podaje zasilanie do instalacji i rozrusznika.
Gdzie jest montowane: W kolumnie kierownicy lub na desce rozdzielczej.
Objawy zużycia: Kluczyk trudno się obraca lub nie wychodzi, kontrolki migają, silnik gaśnie w czasie jazdy, rozrusznik nie reaguje.
Ciekawostka: Ciężki pęk kluczy zawieszony na kluczyku z czasem wyciera stacyjkę i może nawet przekręcać zapłon podczas jazdy.
Zobacz — stacyjki i włączniki zapłonu
Świece zapłonowe
Co to jest: Wytwarzają iskrę, która zapala mieszankę paliwa i powietrza w cylindrze silnika benzynowego.
Gdzie jest montowane: Wkręcone w głowicę, po jednej (czasem dwie) na cylinder.
Objawy zużycia: Trudny rozruch, wypadanie zapłonów, spadek mocy, większe spalanie.
Ciekawostka: W silnikach Forda 4.6 i 5.4 z trzema zaworami na cylinder znany jest problem zapiekania i urywania się dwuczęściowych świec – wykręcaj je ostrożnie i właściwym narzędziem.
Świece żarowe
Co to jest: Rozgrzewają komorę spalania silnika Diesla, ułatwiając rozruch na zimno i ograniczając dymienie po uruchomieniu.
Gdzie jest montowane: Wkręcone w głowicę silnika Diesla, po jednej na cylinder.
Objawy zużycia: Trudny rozruch na zimno, biały dym i nierówna praca tuż po odpaleniu, kontrolka świec.
Ciekawostka: Silniki Cummins w Ramach nie mają świec żarowych – zamiast nich używają grzałki w kolektorze dolotowym.
Synchronizatory wałka rozrządu
Co to jest: Element zastępujący aparat zapłonowy w części silników Chryslera i Jeepa: mieści czujnik położenia wałka rozrządu, a w Jeepie 4.0 napędza też pompę oleju.
Gdzie jest montowane: W bloku silnika, w miejscu, gdzie dawniej montowano aparat zapłonowy.
Objawy zużycia: Kontrolka silnika z błędem czujnika wałka, trudny rozruch, piszczenie lub wyciek oleju spod obudowy.
Ciekawostka: Synchronizator trzeba ustawić we właściwym położeniu względem pierwszego cylindra – źle osadzony powoduje błędy i złą pracę silnika mimo nowej części.
Zobacz — synchronizatory wałka rozrządu
Taśmy kierownicy (clockspring)
Co to jest: Zwinięta taśma przewodów, która łączy elementy w obracającej się kierownicy – poduszkę powietrzną, klakson i przyciski – z instalacją auta.
Gdzie jest montowane: Pod kierownicą, na kolumnie kierownicy.
Objawy zużycia: Kontrolka poduszki powietrznej, niedziałający klakson lub przyciski na kierownicy, tempomat nie reaguje.
Ciekawostka: Przed montażem taśmę trzeba wycentrować, a kół nie wolno skręcać przy zdjętej kierownicy – inaczej taśma rozerwie się przy pierwszym pełnym skręcie.
Zobacz — taśmy kierownicy (clockspring)
Włączniki świateł
Co to jest: Przełączniki, którymi kierowca włącza światła zewnętrzne i podświetlenie; zależnie od modelu w tej grupie są też włączniki świateł stop.
Gdzie jest montowane: Na desce rozdzielczej przy kierownicy, na manetce kolumny kierownicy lub – w przypadku świateł stop – przy pedale hamulca.
Objawy zużycia: Światła nie włączają się lub nie gasną, nie działa jedna z funkcji, przełącznik grzeje się lub ma luz.
Ciekawostka: Zanim wymienisz włącznik, sprawdź bezpieczniki, przekaźniki i żarówki – to tańsze i częstsze przyczyny niedziałających świateł.
Włączniki termiczne wentylatora chłodnicy
Co to jest: Czujnik termiczny, który włącza wentylator chłodnicy po osiągnięciu przez płyn określonej temperatury.
Gdzie jest montowane: W chłodnicy lub obudowie termostatu, w kontakcie z płynem chłodzącym.
Objawy zużycia: Wentylator nie włącza się i silnik grzeje się w korku albo wentylator pracuje bez przerwy.
Ciekawostka: W prostych układach dwuprzewodowych można zmostkować złącze włącznika – jeśli wentylator ruszy, winny jest włącznik.
Zobacz — włączniki termiczne wentylatora chłodnicy
Włączniki wycieraczek
Co to jest: Przełącznik, którym kierowca włącza wycieraczki, wybiera ich prędkość, tryb przerywany i spryskiwacz.
Gdzie jest montowane: Na manetce przy kolumnie kierownicy, w niektórych modelach na desce rozdzielczej.
Objawy zużycia: Działa tylko część prędkości, nie działa tryb przerywany lub spryskiwacz, wycieraczki włączają się same.
Ciekawostka: Jeśli wycieraczki nie wracają do pozycji spoczynkowej, winny jest zwykle styk parkowania w silniku wycieraczek, a nie włącznik.
Zobacz — włączniki wycieraczek
Wtryskiwacze paliwa
Co to jest: Zawory sterowane przez komputer, które rozpylają odmierzoną dawkę paliwa do kolektora ssącego lub cylindra.
Gdzie jest montowane: Na listwie wtryskowej, w kolektorze ssącym lub w głowicy.
Objawy zużycia: Wypadanie zapłonów, nierówna praca, większe spalanie, zapach paliwa, trudny rozruch.
Ciekawostka: Przy montażu zawsze załóż nowe oringi i zwilż je czystym olejem silnikowym, żeby nie uszkodzić ich przy wciskaniu.
Zawory PCV (odmy)
Co to jest: Zawór układu wentylacji skrzyni korbowej: odprowadza gazy ze skrzyni korbowej do dolotu, gdzie są spalane.
Gdzie jest montowane: W pokrywie zaworów lub na przewodzie między skrzynią korbową a kolektorem ssącym.
Objawy zużycia: Wycieki oleju przez uszczelki, nierówne wolne obroty, zwiększone zużycie oleju, gwizd z silnika.
Ciekawostka: Prosty test: potrząśnij wyjętym zaworem – jeśli grzechocze, nie jest zablokowany; zatkany zawór podnosi ciśnienie w skrzyni korbowej i wypycha olej przez uszczelniacze.
Zawory sterujące kolektora ssącego
Co to jest: Sterują klapami w kolektorze ssącym, zmieniając drogę powietrza zależnie od obrotów, aby poprawić moment obrotowy na dole i moc na górze.
Gdzie jest montowane: Na kolektorze ssącym, połączone z klapami lub cięgnem.
Objawy zużycia: Spadek mocy w części zakresu obrotów, kontrolka silnika z błędem układu klap, stukanie z kolektora.
Ciekawostka: Część usterek nie dotyczy samego zaworu, lecz zapieczonych klap lub pękniętego cięgna w kolektorze – sprawdź je przed zakupem.
Zobacz — zawory sterujące kolektora ssącego
Zawory wolnych obrotów (IAC)
Co to jest: Regulują ilość powietrza omijającego zamkniętą przepustnicę, dzięki czemu sterownik utrzymuje stabilne wolne obroty, także po włączeniu klimatyzacji czy świateł.
Gdzie jest montowane: Na korpusie przepustnicy lub kolektorze ssącym.
Objawy zużycia: Falujące lub zbyt wysokie wolne obroty, gaśnięcie przy zatrzymaniu, trudny rozruch.
Ciekawostka: Podobne objawy daje nagar w przepustnicy i kanale zaworu – często wystarczy ich czyszczenie; po wymianie lub odłączeniu akumulatora sterownik musi ponownie nauczyć się wolnych obrotów.
Zobacz — zawory wolnych obrotów (iac)
Gdzie dalej
- Katalog: elektryka i czujniki — wybierz markę, model i generację auta.
- Dobór części po VIN — sprawdzimy dopasowanie do Twojego auta.
- Przewodnik po częściach — pozostałe układy.
Sprzedajemy części zamienne (aftermarket), nie oryginalne części producentów aut. Opisy mają charakter ogólny — dobór do konkretnego auta sprawdź po numerze OEM albo VIN.